In bad tijdens je bevalling

Een badbevalling betekent dat je (een deel van) je bevalling in een warm bevalbad doorbrengt. Dit kan tijdens de ontsluitingsfase en tijdens de persfase zijn. Een baby kan vaak ook veilig in bad geboren worden.  

Veel zwangeren vinden het fijn om tijdens de bevalling in bad te gaan. Het warme water ontspant en werkt als natuurlijke pijnstilling. Ook gaat bewegen en van houding veranderen makkelijker in water.  

Als je thuis een ligbad hebt, kan je dit gebruiken om in te ontspannen. Een speciaal bevalbad is wel geschikter. Dat is ruimer, waardoor je er beter in kan bewegen. Ook is het dieper, waardoor je lichaam goed in het warme water blijft. Je partner kan er eventueel bij in om je te ondersteunen, als jullie dit willen.

Meestal zit je niet vanaf de eerste weeën tot en met de geboorte in bad. Hier lees je hoe je het bad in de verschillende fases van de bevalling kan gebruiken. 

Ontsluitingsfase

In de ontsluitingsfase gaat de baarmoedermond steeds verder open door de weeën. De pijnlijke weeën komen om de paar minuten. Het is goed om tussendoor steeds te ontspannen. Dan maak je pijnstillende stoffen aan (endorfines) en het hormoon dat voor weeën zorgt (oxytocine). Een bad kan hierbij helpen. Het warme water ontspant en verlicht pijn. De verloskundige kan de controles meestal gewoon blijven doen. Luisteren naar de hartslag van de baby en ontsluiting meten kan ook terwijl je in bad zit. Je merkt vanzelf wanneer je in en uit bad wilt. Je verloskundige kan je hier ook advies bij geven.  

Persen in bad 

Als je persweeën krijgt, duwt je baarmoeder je baby bij elke wee verder naar buiten. Persen kan ook in bad. Dit helpt ontspannen en in het water kan je makkelijk bewegen. Zo kan je persen in verschillende houdingen uitproberen. De verloskundige houdt goed in de gaten hoe het met je baby gaat, door naar het hartje te luisteren. Als de geboorte goed verloopt, kan je baby in het water ter wereld komen. De verloskundige kan met je meedenken of je in bad kan blijven of beter uit bad kan gaan.

Geboorte in bad

Als de bevalling goed verloopt, kan je baby veilig in bad geboren worden. Zo komt je baby vanuit jouw warme buik in warm water terecht. Veel baby's lijken dit fijn te vinden. Jij of je verloskundige kan je baby rustig uit het water tillen en tegen je borst leggen. Zolang je baby onder water is, krijgt die zuurstof via het bloed dat door de navelstreng stroomt. Je baby gaat pas boven water voor het eerst zelf ademen. Er komt dan lucht op de huid en de longen vouwen zich open. Dit is een natuurlijk proces.  

Na de geboorte

Na de geboorte van je baby laat de placenta los van de binnenkant van de baarmoeder. Daardoor verlies je bloed. Als de placenta naar buiten is gekomen, wordt het bloedverlies minder. Vaak gaan vrouwen uit bad voor de geboorte van de placenta. De verloskundige kan het bloedverlies dan beter in de gaten houden. Je kan ook in bad blijven, als je weinig bloed lijkt te verliezen en de geboorte van de placenta niet te lang duurt. Je verloskundige geeft je hier advies bij.

Een bad kan verschillende voordelen hebben bij de bevalling: 

• Ontspanning. Warm water helpt voor de aanmaak van endorfines in je hersenen. Endorfines zorgen voor minder pijn en ontspannen spieren.
• Focus. Door de ontspanning kan je makkelijker in je ‘bubbel’ blijven en focussen op de weeën. Je wordt minder afgeleid door de omgeving. Je voelt je omhuld door de badrand en het water.
• Bewegen. In water kan je makkelijker van houding wisselen. Als je last hebt van bekkenpijn of rugpijn, kan warm water ook goed helpen.
• Minder kans op uitscheuren. De warmte maakt het perineum soepeler. Dit is het gebied tussen je vagina en je anus, dat oprekt tijdens de geboorte.
• Rustige start voor je baby. Die wordt geboren in water dat net zo warm is als jouw lichaam en kan gelijk tegen je warme borst liggen. 

Als je niet in bad kan of wil, kan een warme douche of kruik ook ontspanning geven. Hier lees je meer over omgaan met bevallingspijn.

Rond 35–36 weken zwangerschap bespreek je de bevalling met je verloskundige. Dat is een goed moment om te vertellen dat je (misschien) in bad wilt. Je verloskundige kan samen met jou kijken wat er mogelijk is. 

Voor een thuisbevalling kan je een bevalbad huren, (tweedehands) kopen of misschien lenen. De hygiënische beschermhoes koop je nieuw. Je verloskundige kan je hier informatie over geven. Als je thuis een ligbad hebt, kan je met je verloskundige bespreken of dit ook geschikt is voor de bevalling.  

Je partner, of iemand anders die bij je is, zet het bevalbad klaar tijdens de bevalling. Vaak is dat in de woonkamer, zodat de verloskundige ruimte heeft om om het bad heen te lopen. Het duurt drie kwartier tot een uur om het bevalbad te vullen. Dit gebeurt met een speciale slang aan de kraan. Zorg dat er dicht bij het bad een plek is waar je kan liggen. Bijvoorbeeld de bank of een matras op de eettafel. De verloskundige moet goed bij je kunnen om je te helpen, als dat nodig is. Na de bevalling helpt de kraamverzorgende of verloskundige bij het opruimen.  

Wil je in het ziekenhuis in bad bevallen? Dan kan je verloskundige vertellen naar welk ziekenhuis je kan gaan. Niet alle ziekenhuizen hebben bevalbaden. Soms betaal je extra kosten voor het gebruik van een bevalbad.

Een badbevalling wordt afgeraden in sommige situaties. Vaak heeft dit te maken met een medische reden, waardoor een gynaecoloog de bevalling begeleidt. Wil je graag in bad, bespreek dit dan het liefst (ver) van tevoren. Het kan bijvoorbeeld zijn dat alleen persen in bad wordt afgeraden, maar dat je prima in bad kan in de ontsluitingsfase. Dit kan je met je verloskundige of gynaecoloog overleggen. 

Een badbevalling wordt meestal afgeraden bij: 

• afwijkingen in de hartslag van de baby;
• gebroken vliezen zonder weeën of langer dan 24 uur gebroken vliezen;
• vroeggeboorte (bevallen vóór 37 weken);
• hoge bloeddruk of zwangerschapsvergiftiging;
• stuitligging of andere afwijkende ligging van de baby;
• veel bloedverlies (fluxus) bij een eerdere bevalling;
• gebruik van medicijnen tegen bevallingspijn;
• grote kans dat de geboorte moeilijk gaat.