VBAC: vaginaal bevallen na een eerdere keizersnede

Een VBAC is een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede. Je spreekt het uit als ‘viebek’. Het is de afkorting van de Engelse term: Vaginal Birth After Caesarean. Een caesarean is een keizersnede en een vaginale geboorte betekent dat de baby via de vagina wordt geboren. Een VBAC is dus een natuurlijke bevalling. Maar er is een verschil met andere natuurlijke bevallingen.  

Er zit namelijk een litteken in je baarmoeder als je een keizersnede hebt gehad. Er is een heel kleine kans dat dit litteken scheurt tijdens de bevalling. Daar is een medisch woord voor: uterusruptuur (uterus = baarmoeder, ruptuur = scheur). Dit komt voor bij 8 van de 1000 VBAC's (minder dan 1 procent). Dat betekent dat het niet gebeurt bij 992 van de 1000 VBAC's.  

Een scheur in de baarmoeder komt dus heel weinig voor. Maar als het gebeurt, is het een ernstige complicatie. Het kan zorgen voor veel bloedverlies bij de moeder en zuurstofgebrek bij de baby. Daarom is het advies om uit voorzorg in het ziekenhuis te bevallen.   

Lees hier meer over het natuurlijke verloop van een bevalling.

Ben je zwanger en ben je een keer bevallen met een keizersnede? Dan is het advies om deze keer te bevallen in het ziekenhuis, met begeleiding van een gynaecoloog.   

Je verloskundige begeleidt je tijdens je zwangerschap en kraamtijd (behalve als er tijdens je zwangerschap ook een medische reden is voor zorg in het ziekenhuis). Aan het eind van je zwangerschap neemt de gynaecoloog de zorg tijdelijk over. Die bereidt je bevalling met je voor en begeleidt je tijdens je bevalling.     

Tijdens je bevalling krijg je een CTG om in de gaten te houden hoe het met de baby gaat. Hier lees je meer over CTG-onderzoek. Verder gaat de bevalling hetzelfde als andere vaginale bevallingen.   

In dit dossier kan je meer lezen over het verloop van een natuurlijke bevalling. 

Als je eerder bent bevallen met een keizersnede, kan je bij een volgende zwangerschap meestal vaginaal bevallen. Dit heet een VBAC. Daarnaast kan je kiezen voor een geplande keizersnede. Met je verloskundige kan je bespreken wat je het liefste wilt. Ook krijg je hierover een gesprek met een gynaecoloog. Meestal is dit rond dertig weken zwangerschap, maar het kan ook eerder, als je dat wilt.  

In sommige gevallen wordt een VBAC afgeraden: 

• als bij een eerdere bevalling het litteken van een keizersnede is gescheurd (uterusruptuur);  
• als je drie of meer keizersneden hebt gehad;  
• als de placenta of bloedvaten in de vliezen voor de baarmoedermond zitten. Daarover kan je meer lezen in dit artikel. 

De gynaecoloog bespreekt jouw situatie en je voorkeur met je. Hierbij kijken jullie bijvoorbeeld naar de reden waarom je bij een eerdere bevalling een keizersnede kreeg. Heeft dit nog invloed bij de komende bevalling? Zijn er dingen die de kans kleiner of groter maken dat je dit keer een keizersnede krijgt? Samen kijken jullie wat de beste optie voor je is. Dit kan je daarnaast ook met je verloskundige bespreken. De uiteindelijke keuze voor een VBAC of een geplande keizersnede is aan jou.  

In Nederland kiezen ongeveer 71 op de 100 zwangeren na een eerdere keizersnede voor een vaginale bevalling. 76 procent van de zwangeren die een VBAC kiezen, bevalt uiteindelijk vaginaal. De andere 24 procent krijgt tijdens de bevalling alsnog een keizersnede.  

Als je eerder bent bevallen met een keizersnede, kan je een volgende keer meestal vaginaal bevallen (VBAC) of kiezen voor een geplande keizersnede. Beide opties hebben algemene voordelen en nadelen. Die staan hieronder. Het verschilt per zwangere welke voordelen en nadelen zij het belangrijkst vindt. Om een weloverwogen keuze te maken is goede informatie nodig, die gaat over jouw situatie. Hiervoor kan je terecht bij je verloskundige en de gynaecoloog.   

Voordelen VBAC 

• Je maakt het natuurlijke verloop van de bevalling mee. De bevalling begint vanzelf en je baby kan na de geboorte gelijk bij je liggen en uit je borst drinken. 
• Je herstelt sneller van een vaginale bevalling dan van een keizersnede. Je bent eerder op de been en je kan eerder zelf je baby en andere kind(eren) verzorgen.  

 Nadelen VBAC 

• Er is een klein risico dat het litteken van de keizersnede in je baarmoeder scheurt. Dit risico is minder dan 1 procent (8 van de 1000 VBAC's).   
• Als een vaginale bevalling niet lukt, is er alsnog een keizersnede nodig. Dit heet een niet geplande keizersnede of spoedkeizersnede. Daarbij is de kans op complicaties groter dan bij een geplande keizersnede.   

 Voordelen geplande keizersnede na een eerdere keizersnede 

• Je weet wanneer de geplande keizersnede is en je kan je erop voorbereiden. Als je bevalling toch al eerder begint, kan je snel terecht voor de keizersnede.  
• Bij een geplande keizersnede is de kans op complicaties kleiner dan bij een spoedkeizersnede.  

 Nadelen geplande keizersnede na een eerdere keizersnede 

• De keizersnede wordt gepland rond 39 weken zwangerschap. Je baby wordt daardoor misschien vroeger geboren dan wanneer de bevalling vanzelf begint. 
• Het herstel van een keizersnede duurt langer dan van een vaginale bevalling. Het kan zijn dat je langer hulp nodig hebt bij de verzorging van je baby, andere kind(eren) en het huishouden.  
• Een keizersnede is een grote buikoperatie. Daarbij zijn er risico's, zoals veel bloedverlies, ontsteking van de wond en een heel kleine kans op schade aan je darmen of blaas.  
• Je krijgt meestal een ruggenprik als verdoving. Soms is narcose nodig. Dan slaap je tijdens de keizersnede en maak je de geboorte niet mee. 
• Na meerdere keizersnedes zitten er meerdere littekens in je baarmoeder. Dit geeft meer kans op problemen bij een volgende zwangerschap. De placenta kan bijvoorbeeld in een litteken vastgroeien. Dit kan zorgen voor veel bloedverlies bij een vaginale bevalling.  
• Na een keizersnede heeft een baby vaker hulp nodig om te gaan ademen dan na een vaginale bevalling. Dit is tijdelijk en er is goede hulp voor. Als je dichter bij de uitgerekende datum bent, gebeurt dit minder vaak.  

Op Degynacoloog.nl vind je meer informatie over de keizersnede.

Een thuisbevalling na een eerdere keizersnede wordt afgeraden. Dat is vanwege het risico dat het litteken in je baarmoeder kan scheuren. Die kans is erg klein (minder dan 1 procent). Wel kunnen de gevolgen ernstig zijn als het toch gebeurt. Daarom is het advies om uit voorzorg in het ziekenhuis te bevallen. 

Wil je toch het liefst thuis bevallen na een eerdere keizersnede? Bij een thuisbevalling zal een verloskundige je begeleiden. Het is belangrijk om deze wens al vroeg in de zwangerschap met je verloskundige en een gynaecoloog te bespreken. Dat geeft tijd om alle informatie op een rijtje te krijgen en te kijken naar de mogelijkheden. 

In dit artikel lees je meer over keuzes maken en samen beslissen.

Ben je opnieuw zwanger nadat je bij een vorige bevalling een keizersnede kreeg? Dan bespreek je de komende bevalling met je verloskundige en een gynaecoloog. Met hen kan je bespreken hoe je deze keer het liefste wilt bevallen. Ook kan je vragen stellen over je vorige bevalling en waarom dit een keizersnede werd.   

Wil je graag vaginaal bevallen, maar vind je dat ook spannend? Dan wil je verloskundige dat graag weten. Die kan samen met jou een plan maken dat jou helpt om er zoveel mogelijk vertrouwen in te hebben. Ook kan je al vroeg in de zwangerschap een gesprek met de gynaecoloog krijgen over je komende bevalling, als je dat wilt. Je verloskundige kan een afspraak met de gynaecoloog voor je inplannen. Zij zijn er beiden om met je mee te denken over wat het beste past bij jou en jouw situatie.