Op vakantie als je zwanger bent

Jazeker! Als je zwangerschap goed verloopt en er geen medische risico’s zijn, kan je lekker weg. En ook als er wel bijzonderheden spelen, kan je vaak prima op vakantie. Je verloskundige kan met je meedenken over de mogelijkheden. Ben je van plan om te reizen na 28 weken zwangerschap? Dan is het goed om dit met je verloskundige te overleggen.  

Wat de beste periode is om weg te gaan? Het hangt ervanaf hoe je je voelt. Maar over het algemeen is ergens tussen week 14 en week 28 een goed moment. Veel zwangeren voelen zich dan het fitst. Later in de zwangerschap wordt (ver) reizen misschien zwaarder en kan je meer behoefte hebben aan je eigen huis en bed. 

Bij het uitzoeken van een vakantie kan je erover nadenken hoe ver weg je wilt gaan nu je zwanger bent. Je verloskundige kan ook met je meedenken over geschikte bestemmingen. Deze landen en regio’s kan je beter vermijden: 

• Zika-gebieden. Dit zijn delen van Latijns-Amerika, de Caraïben, Zuidoost-Azië en Afrika. Daar kan je het zikavirus krijgen. Dit virus kan voor ernstige schade aan de hersenen van een ongeboren baby zorgen. Wil je toch naar een zika-gebied, laat je dan goed adviseren. Meer informatie: kijk op RIVM.nl of  LCR.nl. 
• Malaria-gebieden. Dit zijn (sub)tropische delen van Afrika, Azië en Midden- en Zuid-Amerika. Malaria tijdens de zwangerschap kan gevaarlijk zijn voor moeder en kind. Niet alle malariapillen zijn veilig als je zwanger bent. Overleg daarom altijd met een reisarts voordat je de reis boekt. 
• Landen met weinig medische zorg. Het kan altijd gebeuren dat je medische hulp nodig hebt. Ook is er een kleine kans dat je eerder gaat bevallen dan verwacht. In afgelegen gebieden of landen met weinig gezondheidszorg is dat een risico. Kies het liefst een bestemming waar je terecht kan bij een ziekenhuis dat ervaring heeft met bevallen. 
• Bestemmingen op grote hoogte. Boven 2500 à 3000 meter is er minder zuurstof in de lucht. Dit wordt afgeraden tijdens de zwangerschap.  

Je weerstand werkt tijdens de zwangerschap iets anders dan wanneer je niet zwanger bent. Daardoor kan je gevoeliger zijn voor sommige infecties en er langer last van hebben. Hieronder staat wat je kan doen om de kans op een infectie zo klein mogelijk te maken.  

Voedsel en water 

• Drink fleswater in landen waar het kraanwater niet veilig drinkbaar is. Gebruik ook fleswater bij het tandenpoetsen. 
• Eet geen rauw of halfgaar vlees en vis, zoals sushi, carpaccio en tartaar. Dit geldt altijd, maar zeker in het buitenland. In ongaar vlees of vis kunnen ziektekiemen en parasieten zitten die schadelijk zijn tijdens de zwangerschap.  
• Eet geen producten met rauwe melk, zoals rauwmelkse kaas. Hier kan de listeriabacterie in zitten. Let bij zuivelproducten op dat ze gepasteuriseerd zijn (lees de verpakking). 
• Was fruit en groenten goed. Doe dit met fleswater als kraanwater niet drinkbaar is in het land waar je bent. 
• Vermijd ijsblokjes in drankjes en ijslollies. Ze kunnen van onveilig water zijn gemaakt. 
• Zorg dat eten goed doorverhit en vers bereid is. Vermijd buffetten waar eten lang staat. 

Voor meer voedingsadviezen kan je ook dit artikel lezen. 

Algemene hygiëne 

• Was regelmatig je handen. Zeker voor het eten en als je naar de wc bent geweest. 
• Neem een flesje handgel mee voor momenten dat er geen water is. 
• Bescherm jezelf tegen muggen. In sommige landen kunnen muggenbeten ziektes overdragen, zoals dengue of zika. Gebruik een muggenspray met DEET van maximaal 30% en houd je aan de gebruiksaanwijzing op de verpakking (dit is veilig voor zwangeren volgens bijwerkingencentrum Lareb). 

Als je toch ziek wordt 

Als je ziek wordt, kan je diarree krijgen en gaan overgeven. Dit is exra vervelend tijdens de zwangerschap, omdat je snel uitgedroogd kan raken. Drink veel fleswater of ORS. Dit is een drankje om vocht en zouten aan te vullen. Je kan dit meenemen op vakantie en het is in veel landen in de apotheek of drogist te koop. Overleg altijd met een arts als je meer dan 24 uur klachten hebt of als je koorts hebt.

Ga je naar een warm en zonnig land? Dan is het goed om te weten dat je lichaam tijdens de zwangerschap anders op warmte en uv-straling (zonlicht) reageert.  

Hogere lichaamstemperatuur 

Je lichaamstemperatuur is iets hoger tijdens de zwangerschap. In de hitte word je nog warmer. Lang in extreme hitte zitten, zoals van de volle zon, de sauna of een jacuzzi, wordt daarom afgeraden. In de eerste drie maanden zou een te hoge lichaamstemperatuur risico’s kunnen geven voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de ongeboren baby. 

Verbranden en pigmentvlekken

Je huid is tijdens de zwangerschap gevoeliger voor de zon. Dat komt door veranderingen in je hormonen. Je verbrandt sneller en je kan donkere vlekken op je huid krijgen (pigmentvlekken). Vooral in je gezicht. Dat heet een zwangerschapsmasker. Dit zijn tips: 

• gebruik altijd zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (minimaal factor 30, liever 50), ook op bewolkte dagen; 
• draag een hoed en zonnebril; 
• pigmentvlekken gaan na de bevalling vaak vanzelf weg, maar kunnen blijvend zijn als je er veel mee in de zon bent geweest. 

Drink genoeg

Drink minstens 2 tot 2,5 liter water per dag. Drink meer als het erg warm is of als je actief bent.

Vliegen is voor de meeste zwangeren prima. Wel zijn er een paar dingen om op te letten. 

Tot welke week vliegen 

Vliegmaatschappijen hebben elk hun eigen regels tot welke zwangerschapsweek je mee mag. Meestal is dit tot zo'n 36 weken bij een eenling (één baby). Bij een tweeling kan het ook tot 32 weken zijn. Zo willen ze voorkomen dat iemand tijdens een vlucht gaat bevallen. Controleer altijd vóór het boeken bij je vliegmaatschappij tot welke week je mee mag, om te voorkomen dat ze je weigeren bij de gate. Denk daarbij ook goed aan de terugreis: mag je dan nog mee?  

Zwangerschapsverklaring

Bij veel vliegmaatschappijen heb je een zwangerschapsverklaring nodig na een bepaald aantal weken zwangerschap. Hier staat je uitgerekende datum in. Je kan deze verklaring vragen aan je verloskundige. De vliegmaatschappij bepaalt vervolgens of je mag vliegen. Controleer dus ook bij je vliegmaatschappij welke eisen ze verder hebben. Dit verschilt per maatschappij. 

Tips voor de vlucht: 

• Draag de gordel altijd onder je buik, over je heupen. 
• Loop regelmatig door het gangpad en/of doe oefeningen met je onderbenen en voeten terwijl je zit. Lang stilzitten vergroot de kans op trombose (bloedprop in een bloedvat). Dit risico is hoger als je zwanger bent. Sta tijdens een lange vlucht minstens een keer per uur op en strek je benen. 
• Steunkousen kunnen ook helpen. 
• Drink genoeg water. Dit helpt als je vocht vasthoudt in je benen. Ook is de lucht in een vliegtuig erg droog. 
• Heb je bekkenpijn? Je kan een klein kussen meenemen voor in je onderrug. In een stoel met meer beenruimte kan je van houding wisselen. Dit zijn de stoelen op de rij achter de nooduitgang of aan het gangpad.

Bij het kiezen van een vakantiebestemming is het goed om te kijken of je reisvaccinaties nodig hebt. Niet alle reisvaccinaties zijn veilig tijdens de zwangerschap. Op de website van de GGD kan je per land kijken of er vaccinaties nodig zijn en welke.  

Deze vaccins worden afgeraden tijdens de zwangerschap 

In sommige vaccins zitten levende, verzwakte ziekteverwekkers. Die vaccins worden afgeraden tijdens de zwangerschap. Voorbeelden zijn het vaccin tegen gele koorts, tuberculose en het BMR-vaccin (bof, mazelen, rodehond). Bij sommige reisbestemmingen is zo'n vaccin verplicht. Het is goed om dit te checken voordat je gaat boeken en na te denken over een andere bestemming. 

Deze vaccins zijn veilig tijdens de zwangerschap

Vaccins zonder levende ziekteverwekkers zijn in de meeste gevallen veilig tijdens de zwangerschap. Denk aan hepatitis A, hepatitis B en tetanus. Overleg altijd met een reisarts of je huisarts welke vaccins geschikt zijn in jouw situatie. 

Adviezen voor reisvaccinaties 

Wil je op vakantie naar een land waarvoor reisvaccinaties nodig zijn? Dan is dit belangrijk: 

• Ga minimaal zes weken voor vertrek naar een reisarts voor advies. Je kan een reisarts vinden via je huisarts of de GGD. 
• Vertel altijd dat je zwanger bent. 
• Vaccins werken over het algemeen normaal tijdens de zwangerschap. 
• Vermijd landen waarvoor je een vaccin nodig hebt dat je niet kan nemen tijdens de zwangerschap (vaccins met levende ziekteverwekkers).

Het is altijd belangrijk om goed verzekerd op reis te gaan, maar tijdens de zwangerschap zijn er wat punten om extra goed te checken en regelen. 

Reisverzekering

Een gewone reisverzekering vergoedt niet altijd medische zorg of hulp die te maken heeft met de zwangerschap, zoals bij een vroeggeboorte of een ziekenhuisopname. Dit kan je checken bij je reisverzekering:  

• Wordt medische zorg bij een vroeggeboorte vergoed? Ook de kosten voor de baby? 
• Wordt vervoer naar huis bij medische nood vergoed? 
• Vanaf hoeveel weken zwangerschap heeft de reisverzekering andere regels voor vergoeding? 

Annuleringsverzekering 

Annuleren betekent het afzeggen van de vakantie. Een annuleringsverzekering vergoedt dan de kosten van de vakantie. Vergoeding krijg je alleen bij bepaalde redenen voor het annuleren. Zwanger zijn op zich is bij de meeste verzekeringen geen reden voor vergoeding. Als er een medisch probleem is, kan dat wel gedekt zijn. Wat je annuleringsverzekering in dat geval vergoedt, kan je nalezen in de polis (informatie van je verzekering). Of je kan de verzekeraar hierover bellen.

Zorgverzekering in het buitenland 

Binnen de Europese Unie vergoedt je Nederlandse zorgverzekering spoedeisende hulp. Daarvoor moet je je Europese zorgverzekeringspas (EHIC) bij je hebben. Heb je die niet, dan kan je hem gratis aanvragen bij je zorgverzekering. Buiten de Europese Unie is een goede reisverzekering met medische dekking onmisbaar.