Het eerste uur na de geboorte (gouden uur)

Het gouden uur is het eerste uur na de geboorte van je baby. Je houdt je blote baby vast op je blote borst. Samen komen jullie bij van de bevalling. Dit huid-op-huid-contact voelt veilig voor je baby en het draagt bij aan jullie band. Jouw warme borst houdt je baby warm. Ook komt de borstvoeding op gang doordat je baby bij je ligt. 

De verloskundige en kraamverzorgende blijven in de buurt en houden in de gaten of alles goed gaat met jou en je baby. Maar ze zijn zoveel mogelijk op de achtergrond. Dan kunnen je baby en jij in alle rust aan elkaar wennen. 

Het gouden uur hoeft niet precies een uur te duren. Korter of langer kan ook. Op een gegeven zal je verloskundige voorstellen om je baby te onderzoeken, daarover lees je hier meer. Ook wil je misschien gaan plassen of douchen. Of gewoon bijkomen, terwijl je partner je baby huid-op-huid vasthoudt.

Na de geboorte maak je voor het eerst kennis met je baby buiten je buik. Dit is een bijzonder moment voor jullie band. Maar je rust tijdens het gouden uur ook samen uit van de bevalling. Je baby en jij verwerken wat jullie zojuist hebben ervaren. En jullie zijn allebei aan het wennen. Je baby went aan de omgeving buiten de buik. Jij went aan het vasthouden van je baby.  

Baby’s zijn vlak na de geboorte wakker en vaak erg helder. Met je stem, oogcontact en huid-op-huid-contact kan je je baby geruststellen. De bacteriën van jouw huid krijgt je baby binnen en die zijn goed voor zijn of haar immuunsysteem. In het gouden uur gaat een baby meestal ook voor het eerst uit de borst drinken. Veel baby’s gaan vanzelf op zoek naar de borst als ze op de buik van hun moeder liggen.  

Een rustig gouden uur is goed voor de aanmaak van oxytocine. Dit heet ook wel het ‘knuffelhormoon’. Als je met je baby knuffelt, aait en kusjes geeft, maken jullie hersenen veel oxytocine aan. Dat geeft een fijn gevoel, bij jou én bij je baby. Bij de partner gebeurt dit ook als die jullie baby vasthoudt. 

Als het goed gaat met jou en je baby, is het gouden uur vooral bedoeld voor rust. Er gebeurt eigenlijk weinig. Deze handelingen kan je verwachten tijdens het uur na de geboorte:

Apgar-score 

De verloskundige kijkt naar je baby voor de Apgar-score. Deze beoordeelt of de kleur, ademhaling, spierspanning, hartritme en reflexen van je baby gezond zijn. De verloskundige bekijkt dit drie keer: één, vijf en tien minuten na de geboorte. Dit geeft een indruk hoe het met je baby gaat en of er reden is voor extra onderzoek. Je merkt het bepalen van de score niet, omdat de verloskundige alleen maar kijkt. 

Afnavelen

Na de geboorte stroomt er nog bloed uit de placenta door de navelstreng. Dit is bloed van de baby. Als dit klaar is, zet de verloskundige een klem op de navelstreng. Dit heet afnavelen. Daarna kan de navelstreng worden doorgeknipt. Jij kiest zelf of je dit wilt, en wanneer. Dit kan ook na het gouden uur, als alles gezond verloopt. De meeste mensen kiezen voor afnavelen binnen het gouden uur. Het kan een mooi moment voor ouders zijn om de navelstreng door te knippen. 

Medische handelingen 

Soms zijn er in het gouden uur medische handelingen nodig voor de veiligheid en gezondheid van jou of je baby. Bijvoorbeeld als je te veel bloed verliest of als je baby moeite heeft met ademhalen en hulp nodig heeft. Je kan een rustig gouden uur dan later in de kraamtijd inhalen. Huid op huid knuffelen kan zo vaak als je wilt.

Na het gouden uur doet de verloskundige nog wat controles bij jou en je baby. Als je het goed vindt, kijkt en voelt de verloskundige of je scheurtjes hebt opgelopen tijdens de geboorte. De verloskundige onderzoekt: 

• je vulva (de schaamlippen, het topje van de clitoris en de ingang van de vagina);
• je vagina (binnenin);
• je perineum (de huid tussen je vagina en anus).  

Als het nodig is, zal ze de wonden hechten.

Ook onderzoekt de verloskundige je baby. Deze bekijkt of het lijfje van je baby in orde is en of de reflexen goed werken. Als je toestemming geeft, krijgt je baby wat druppels vitamine K.  

Het is belangrijk om na het gouden uur ook te gaan plassen. Met een lege blaas kan je baarmoeder beter samentrekken. Als alle controles klaar zijn en jij geen vragen meer hebt, gaat de verloskundige weg.

Soms heb je geen gouden uur direct na de geboorte. Dat kan bijvoorbeeld zo zijn na een keizersnede. Of als er iets is met jouw gezondheid of die van je baby, waar eerst medische hulp bij nodig is. Dan kan het zijn dat jullie het eerste uur niet samen kunnen doorbrengen. Vaak kan de partner wel bij de baby blijven. Ook zullen zorgverleners er alles aan doen om jullie zo snel mogelijk weer samen te brengen.

Het gouden uur kan soms anders lopen dan je het liefst wilt. Bijvoorbeeld als er een medische reden is waardoor de verloskundige je baby of jou eerst moet helpen. Het rustige gouden uur begint dan later. Maar de band tussen jou en je baby bestaat gelukkig ook als jullie niet meteen een gouden uur hebben. Ook de borstvoeding kan je nog steeds op gang brengen. Daar kan je verloskundige ook bij helpen.

In de kraamtijd en daarna kan je je baby nog heel vaak huid-op-huid bij je nemen en knuffelen. Jullie zullen op allerlei manieren een band hebben en versterken. Telkens als jullie tijd samen doorbrengen. Als je voor je baby zorgt, je baby voedt, tegen je baby praat, aan je baby denkt: al die momenten tellen mee. Dat gaat in de dagen, weken en jaren na de geboorte door. Een gouden uur samen is een mooie start. Maar ook zonder gouden uur kan jullie start samen prachtig zijn.