Opties bij een ongewenste zwangerschap

In Nederland raakt één op de vijf vrouwen een keer in haar leven zwanger terwijl dit niet de bedoeling was. Deze onbedoelde zwangerschappen zijn niet altijd ongewenst. 38% van de onbedoelde zwangerschappen is ook ongewenst. Dat betekent dat je (nu) geen kind (erbij) wilt. Om welke persoonlijke redenen dan ook. 62% van de onbedoelde zwangerschappen is (uiteindelijk) wel gewenst.   

Als je ongewenst zwanger bent, zijn er verschillende opties:  

• De zwangerschap afbreken (abortus);
• Zwanger blijven en zelf voor de baby gaan zorgen;
• Zwanger blijven en de baby (tijdelijk) in een pleeggezin laten plaatsen;
• Zwanger blijven en de baby afstaan ter adoptie. 

Bij een ongewenste zwangerschap sta je voor een grote beslissing. Misschien bespreek je dit ook samen met de biologische vader van het kind. Het is erg belangrijk dat je zelf achter je keuze staat, wat je ook besluit. Je kan hier ook over praten met mensen die je vertrouwt, zoals familie of een vriendin. Praat ook met een verloskundige of je huisarts. Zeker als je twijfelt. Zij kunnen je goede informatie geven, die je kan helpen bij je besluit.

Als je ongewenst zwanger bent, kan je de zwangerschap laten afbreken. Dat heet een abortus (officieel: abortus provocatus). De zwangerschap wordt gestopt met medicijnen (de abortuspil) of een ingreep (curettage). Tot 9 weken zwangerschap kan je kiezen voor de abortuspil. Vaak kan je die thuis gebruiken. Je kan je huisarts vragen of die de abortuspil voorschrijft. Of je gaat voor de abortuspil naar een abortuskliniek. Tot 13 weken kan je ook kiezen voor een curettage, dit is een kleine ingreep. Dit gebeurt altijd in een ziekenhuis of abortuskliniek. Van 13 tot 24 weken is een andere ingreep mogelijk om de zwangerschap af te breken. Na 22 weken beslist een arts of abortus nog kan.   

Je kan ervoor kiezen om de zwangerschap door te zetten en de baby te houden. Zelf voor je kind zorgen heeft een grote invloed op je leven. Bijvoorbeeld op je inkomen, je werk of opleiding en je woonsituatie. Misschien heb je hier veel vragen over. Daarmee kan je terecht bij je verloskundige. Die kan met je meedenken of je ondersteuning nodig hebt, en bij welke instanties je terecht kan. Deze ondersteuning is er:  

Opleiding  

Veel gemeenten hebben speciale projecten voor jonge (aanstaande) moeders die leerplichtig zijn. In Nederland geldt de leerplicht tot 16 jaar, en tot 18 jaar als je nog geen havo-, vwo- of mbo-diploma hebt. Binnen deze projecten begeleiden hulpverleners je naar passend onderwijs. Je kan bij jouw gemeente navragen of die deze hulp aanbiedt. Kan je tijdelijk niet naar school door je zwangerschap? Of na de bevalling? Dan kan je een vrijstelling aanvragen bij de leerplichtambtenaar. Dit kan via de afdeling leerplicht van jouw gemeente. 

Woonruimte

Als je tijdens de zwangerschap woonruimte zoekt, kan je bij deze instanties terecht:  

• Woningbouwvereniging. Hier kan je je inschrijven voor een huurwoning. De regels om een woning te krijgen verschillen per regio. Je kan ernaar vragen bij de woningbouwvereniging waar je je inschrijft.
• Begeleid wonen. Dit is voor mensen die (nog) niet zelfstandig kunnen wonen. Vaak heb je je eigen kamer en deel je de rest van het huis met andere mensen. Je krijgt ook begeleiding, informatie en adviezen over zelfstandig wonen.
• Opvanghuis. Dit is een plek voor vrouwen die geen veilig thuis hebben. Dit wordt geregeld via een instantie voor hulpverlening. Deze instantie kijkt samen met jou of dit de beste oplossing is.
• Crisisopvang. Als je direct of al heel snel opvang nodig hebt, kan je tijdelijk terecht bij een crisisopvang.  

Geldzaken 

Als je baby is geboren, krijg je kinderbijslag. Ook heb je misschien recht op toeslagen. Zoals het kindgebonden budget en de kinderopvangtoeslag. Dit hangt af van je inkomen en je gezinssituatie.  

In dit artikel kan je meer lezen over de voorbereiding op het ouderschap en wat je moet regelen. Na de bevalling kan je bij het consultatiebureau terecht voor advies over de verzorging en opvoeding van je baby.

Kan je niet zelf voor je baby zorgen, maar wil je wel een rol in zijn of haar leven? Of wil je je kind later zelf opvoeden? Dan is pleegzorg een optie. Dat betekent dat je baby na de geboorte naar een pleeggezin in jouw omgeving gaat. Dat kan familie van jou zijn, of andere bekenden, of mensen die je niet kent.  

Hoelang de baby in het pleeggezin blijft en wie het ouderlijk gezag krijgt, hangt af van je situatie en wat je wilt. Pleegzorg kan een oplossing zijn voor een paar maanden of een paar jaar. Maar een kind kan ook in een pleeggezin blijven tot het achttien jaar is. Er komen afspraken over het contact dat jij met je kind zal hebben.

Wil je je ongewenste zwangerschap niet afbreken, maar kan je het kind ook niet zelf opvoeden en wil je geen rol in het leven van het kind? Dan kan je kiezen voor adoptie. Dit betekent dat je je kind afstaat aan een adoptiegezin. De adoptieouders worden ook volgens de wet de ouders van het kind en krijgen het ouderlijk gezag. Je kan een baby alleen afstaan ter adoptie als je achttien jaar of ouder bent. Ben je jonger, dan gaat de baby eerst naar een pleeggezin. Na je achttiende kan je voor adoptie kiezen als je dit nog steeds wilt. 

Organisaties als FIOM, de Raad voor de Kinderbescherming en Jeugdzorg begeleiden de adoptie. Als je denkt dat je de baby ter adoptie wilt afstaan, is het belangrijk dat je je zo snel mogelijk aanmeldt bij FIOM. Zij leggen je uit hoe dit gaat en welke andere opties er zijn. Via de website van FIOM vind je meer informatie en hulp.

Een definitieve keuze over adoptie maak je nog niet tijdens de zwangerschap. Na de bevalling geldt eerst een bedenktijd van drie maanden, omdat het afstaan van een kind een grote beslissing is. Tijdens deze periode kan je (samen met de biologische vader van de baby) erover nadenken of adoptie de beste keuze voor jullie is. De baby blijft eerst in een pleeggezin. Als je wil, kan je de baby bezoeken. Ook kan je met hulpverleners over je keuze praten. Na drie maanden beslis je of je verder wilt gaan met het regelen van de adoptie. Pas wanneer de mogelijke adoptieouders een jaar voor je kind hebben gezorgd, kan de adoptie definitief geregeld worden, als je dit nog steeds wilt. 

De keuze tussen het afbreken of doorzetten van een zwangerschap is heel persoonlijk. Wat je ook besluit, het is jouw keuze en het is belangrijk dat je erachter staat. Bij deze keuze zijn er allerlei gedachten en gevoelens. Dat kan verwarrend en ingewikkeld zijn. Erover praten helpt. Praat met iemand die jou goed kent en je zal steunen.   

Praat ook met je verloskundige of huisarts over je beslissing. Zeker als je twijfelt, vragen hebt of het lastig vindt dat er verschillende meningen zijn over jouw keuze. Een verloskundige of de huisarts kan je goed informatie geven over je opties en met je meedenken over de beste optie voor jouw situatie.  

Daarnaast kan je advies en ondersteuning krijgen bij het Informatiepunt Onbedoelde Zwangerschap. Ook vind je bij Zwanger, wat nu? van FIOM gratis online keuze-oefeningen. Die kunnen je helpen duidelijk te krijgen wat jij belangrijk vindt bij het nemen van beslissingen over je zwangerschap.