De kraamtijd: wat kan je verwachten?

Na de geboorte

In het kort

De kraamtijd is de eerste periode na de bevalling. Iedereen vult deze anders in, dus doe wat past bij jou. Hoe je je dan voelt, is van tevoren niet goed te voorspellen. 

Tijdens je zwangerschap kan je alvast nadenken over wie je zou kunnen helpen met koken, het huishouden en andere taken. Dan kan jij je aandacht tijdens de kraamtijd zoveel mogelijk richten op jezelf en je baby.  

Wat is de kraamtijd?

De kraamtijd begint na de geboorte van je baby. Er is geen regel voor hoelang de kraamtijd duurt. Meestal bedoelen mensen er de kraamweek mee. Dat zijn de eerste vijf tot tien dagen na de geboorte. Deze dagen heb je kraamzorg aan huis. Maar herstellen na de bevalling duurt langer.  

Er zijn ook mensen die met de kraamtijd de eerste veertig dagen na de bevalling bedoelen. Dat is ongeveer de tijd die je baarmoeder nodig heeft om te krimpen na een zwangerschap.  

Zes weken na de bevalling kan je naar de nacontrole bij je verloskundige gaan. Dan kijken jullie terug op de geboorte van je baby en de eerste weken daarna. Dit kan een mooi moment zijn om de kraamtijd af te ronden.

Hoe verloopt de kraamtijd?

Voor iedereen is de kraamtijd anders. Als het je eerste kind is, moet je wennen aan het ouderschap en je nieuwe verantwoordelijkheden. Als je al kinderen hebt, kan het eerst wennen zijn om je aandacht te verdelen. Je kan je blij, verliefd en trots voelen, maar soms ook onzeker of verdrietig. Allerlei gevoelens kunnen elkaar afwisselen. Dat is normaal. 

Je leven is veranderd en vaak slaap je veel minder. Gun jezelf en je partner tijd om hieraan te wennen. Vraag de mensen om je heen om begrip en hulp en probeer wat bij te slapen wanneer het kan. Ben je erg verdrietig? Of duurt je sombere stemming erg lang? Bespreek het met je verloskundige. Die kan je helpen duidelijk te krijgen waar dit door komt en advies geven.

Wanneer laat je kraambezoek langskomen?

Wanneer je familie en vrienden uitnodigt om je baby te ontmoeten, is aan jou. Sommige mensen willen veel kraambezoek. Anderen hebben de eerste dagen liever geen bezoek. Of alleen een kort bezoekje van de opa's en oma's. Rust kan fijn zijn voor je baby, jezelf en de andere gezinsleden. Er is al veel om aan te wennen.

Doe wat goed voelt. Heb je graag wat mensen om je heen? Prima! Heb je liever wat minder bezoek? Ook goed. Ze kunnen best even wachten en later langskomen. Vind je het moeilijk om iemand teleur te stellen? Vraag dan of je partner of de kraamverzorgende hierbij kan helpen.

Hoe bereid je je voor op de kraamtijd?

Om je voor te bereiden op de kraamtijd, kan je een checklist maken met dingen die handig zijn om in huis te hebben. Zoek ook alvast uit bij wie je terecht kan als je hulp nodig hebt. Wie zou je kunnen helpen met koken en huishoudelijke taken? Welke hulp lijkt je nog meer handig of fijn? 

Kraamplan maken

Naast een geboorteplan, kan je ook een kraamplan maken: je schrijft op wat je graag wilt in de kraamtijd. Wat lijkt je goed voor jou en je baby? Denk bijvoorbeeld na over kraambezoek: vanaf wanneer wil je dit? Wie mogen er eerst komen en wie liever wat later? Wie mogen je baby vasthouden, wie liever niet? Wie uit je omgeving kunnen je helpen en waarmee? 

Je maakt dit plan voor jezelf. Zo krijg je op een rijtje wat je fijn en handig lijkt en wat je alvast kan regelen. Misschien wil je familie en vrienden ook al vertellen hoe je de kraamvisite voor je ziet. En welke hulp je fijn lijkt. Dat kan duidelijkheid geven voor iedereen.  

Wat is belangrijk in de kraamtijd?

De kraamtijd is er om jou, je baby en de rest van je gezin te laten wennen aan het nieuwe leven. Voor je baby is alles nieuw. Van jouw warme, rustige baarmoeder naar de buitenwereld is een grote verandering. Ook is er veel veranderd voor jou, je partner en eventueel andere kinderen. Dit kan belangrijk zijn in deze periode:

Uitrusten wanneer je kan 

In de kraamtijd is rust nemen belangrijk voor jouw herstel en voor je baby. Blijf bijvoorbeeld de eerste week veel in je bed en daarna veel in huis. Probeer weinig te doen en verwacht niet te veel van jezelf. Je herstel en het zorgen voor je baby kost veel energie.   

Verzorgd worden en zorgen voor jezelf 

Kan een ander iets voor je doen of van je overnemen? Dat geeft jou extra rust. Kijk hoe je het beste kan ontspannen. Uitgebreid douchen, even bellen met een vriendin of een wandelingetje in de frisse lucht. Doe wat lukt en probeer goed te voelen wat je lichaam aankan. Krijg je ergens pijn of voel je je erg moe? Dan doe je het wat rustiger aan.  

Roze of grijze wolk 

Veel nieuwe ouders zitten niet (aldoor) op een roze wolk. Het is normaal wanneer je niet direct smoorverliefd bent op je baby. Of dat je niet alles leuk vindt. Blijf je op een nare manier terugdenken aan de bevalling? Of heb je veel last van angstige of sombere gedachten? Weet dan dat je er niet alleen voor hoeft te staan. Vertel je verloskundige of kraamverzorgende hoe je je voelt. Zij helpen je verder. 

Laat kraambezoek je helpen

Kraambezoek is anders dan gewone visite. Jij en je pasgeboren baby gaan voor. Een heel kort bezoek is prima en je hoeft geen gastvrouw te zijn. In plaats daarvan kan je je bezoek vragen om iets voor jou te doen. De afwas, bijvoorbeeld. Of vraag ze een boodschap te halen. Of je oudere kinderen mee te nemen naar de speeltuin. Dat kan ook samengaan met even bij de baby kijken. 

Bij wie kan je terecht met vragen tijdens de kraamtijd?

In de kraamtijd zijn de verloskundige, de kraamverzorgende, de huisarts en het consultatiebureau er om vragen over je baby en jezelf te beantwoorden:

Vragen over de gezondheid van je baby

De eerste tien dagen na de bevalling is je verloskundige eerste aanspreekpunt bij vragen over de gezondheid van je baby. Ze komt een aantal keer bij je thuis om te kijken hoe het met je baby gaat en je kan haar bellen met vragen. Na tien dagen nemen de huisarts en het consultatiebureau de medische zorg over. In de kraamweek doet de kraamverzorgende elke dag kraamcontroles en deze helpt je met de verzorging van je baby. Ook dan kan je je vragen stellen. 

Vragen over jouw eigen gezondheid

De eerste zes weken na de bevalling kan je je verloskundige bellen als je vragen hebt over jouw eigen lichamelijke en mentale gezondheid. Bijvoorbeeld over je herstel en de borstvoeding, maar ook over het moederschap. Na zes weken ga je nog een keer op nacontrole bij je verloskundige. Daarna draagt deze de zorg over aan de huisarts en het consultatiebureau.

Bronnen

  • Koster, D. (2013). Perfecte moeders bestaan niet: het boek dat zwangere vrouwen en jonge moeders helpt in balans te komen (en te blijven). Lannoo Meulenhoff - Belgium.  
  • Smulders, B. (2013). Veilig door de kraamtijd en de eerste maanden na de bevalling. Kosmos Uitgevers. 

Gebaseerd op

verloskundige kennis, ervaring en expertise. 

Gerelateerde artikelen